Çalışmamızda sosyal bütünleşmenin sağlanması sürecinde Ziya Gökalp ve Orhan Türkdoğan’da dilin fonksiyonlarını belirlemeye çalıştık. Birinci bölümde araştırmanın yöntemini, ikinci bölümde sosyal bütünleşme kavramını açıklamaya çalıştık. Üçüncü bölümde Ziya Gökalp’in; dördüncü bölümde Orhan Türkdoğan’ın sosyal bütünleşme kavramına bakışını ve sosyal bütünleşmenin gerçekleşmesinde dilin fonksiyonlarını anlattık. Sonuç bölümünde iki sosyoloğun görüşlerini karşılaştırarak benzer ve farklı olan yönlerini belirledik.
ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI
Gönül AYDIN
SOSYAL BÜTÜNLEŞMENİN SAĞLANMASI SÜRECİNDE ZİYA GÖKALP VE
ORHAN TÜRKDOĞAN’DA DİLİN FONKSİYONLARI
YÜKSEK LİSANS TEZİ
TEZ YÖNETİCİSİ
Yard. Doç. Dr. SEVİL DEMİRAL
ERZURUM–2006
TEZ KABUL TUTANAĞI
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜNE
Bu çalışma Sosyoloji Anabilim Dalının Genel Sosyoloji ve Metodoloji Bilim
Dalında jürimiz tarafından Yüksek Lisans Tezi olarak kabul edilmiştir.
Yard. Doç. Dr. Sevil DEMİRAL
Danışman / Jüri
Prof. Dr. Hüseyin AKYÜZ Yard. Doç. Dr. U. Köksal ODABAŞ
Jüri Jüri
Yukarıdaki imzalar, adı geçen öğretim üyelerine aittir. … / … / …….
Prof. Dr. Vahdettin BAŞCI
Enstitü Müdürü
İÇİNDEKİLER
SAYFA NO
ÖZET …..………………………………………………………………………...........III
ABSRACT …………………………………………………………………………….IV
ÖNSÖZ.………………………………………………………………………………..V
BİRİNCİ BÖLÜM
1.ARAŞTIRMANIN AMACI, KAPSAMI ve YÖNTEMİ …………………….......….1
1.1. Araştırmanın Amacı .......………………………………………………...…..1
1.2. Araştırmanın Kapsamı ........………………………………………....….…....1
1.3. Araştırmanın Yöntemi (Karşılaştırma Yöntemi) .............................................2
İKİNCİ BÖLÜM
2.KAVRAMSAL ÇERÇEVE ………………………………………………………….5
2.1. Sosyal Bütünleşme Kavramı ……………...…………………………………5
2.1.1. Sosyal bütünleşme türleri ……………………………………....……7
2.1.2. Bütünleşmenin gerçekleşmesi için temel şartlar …....………....……14
2.2. Toplumsal Bir Olgu Olarak Dil ………………………..………………...….16
2.2.1. Toplumsal bütünleşmenin sağlanmasında dilin
fonksiyonları …….......................................................................................20
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
3. ZİYA GÖKALP’TE SOSYAL BÜTÜNLEŞMENİN SAĞLANMASINDA
DİLİN FONKSİYONLARI …………………………………………………...............23
3.1. Ziya Gökalp’te Normatif Bütünleşmenin İmkânı ………………………......23
3.1.1. Ziya Gökalp’in ahlak kurumuna bakışı ve ahlakın sosyal
bütünleşmeyi sağlamadaki etkisi ……...............………………..................25
3.1.2. Ziya Gökalp’in din anlayışı ve dinin sosyal bütünleşmeyi
sağlamadaki yetersizliği …………………………......………………….…26
3.2. Ziya Gökalp’te Fonksiyonel Bütünleşme ……………..……………............29
3.3. Ziya Gökalp’te Manevi Bütünleşme ………………………………………..30
3.4. Ziya Gökalp’te Sosyal Bütünleşmenin Oluşumunda Dilin Fonksiyonları......36
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
4. ORHAN TÜRKDOĞAN’ DA SOSYAL BÜTÜNLEŞMENİN
SAĞLANMASINDA DİLİN FONKSİYONLARI ..…………………………….......44
4.1. Orhan Türkdoğan’da Normatif Bütünleşmenin İmkânı …………….…..…45
4.1.1. Orhan Türkdoğan’ın din kurumuna bakışı……..........…………......47
4.2. Orhan Türkdoğan’da Fonksiyonel Bütünleşmenin İmkânı .…………….....51
4.2.1. Orhan Türkdoğan’da Sanayileşme ve
gecekondulaşma .........................................................…………...…….....52
4.3 Orhan Türkdoğan’da Manevi Bütünleşme ……………………...…....…….54
4.3.1. Orhan Türkdoğan’da millet...............…………………..………..…57
4.4. Orhan Türkdoğan’ da Sosyal Bütünleşmenin Oluşumunda Dilin
Fonksiyonları ........................................................................................................64
4.4.1. Orhan Türkdoğan’a göre millet olma sürecinde dilde bütünleşmenin
fonksiyonu……….........................................................................………....65
SONUÇ……….……………………………………………………………………......71
KAYNAKÇA........…………………………………………………………………......88
ÖZGEÇMİŞ.………………………………………………………...…………….........92
ÖZET
